Nederland staat bekend als pensioenland. We sparen met elkaar honderden miljarden voor later. Iedere maand wordt er pensioenpremie ingehouden op het salaris. Werkgevers dragen verplicht bij. Alles is geregeld, alles is georganiseerd en alles lijkt daarmee ook vanzelf goed te gaan. Maar klopt dat wel? In 2025 daalde het pensioenvermogen in Nederland met bijna 3% en dat is een behoorlijke tik achteruit!
In 2025 nam het vermogen van Nederlandse pensioenfondsen volgens recente berichten met 2,8% af. Niet een beetje minder hard gegroeid, maar daadwerkelijk gedaald. En dat terwijl in landen als Finland en Zweden het pensioenvermogen juist toenam, met respectievelijk 6,3% en 6,8%. Dat verschil is enorm. Om er een gevoel bij te krijgen: het verschil tussen een rendement van -2,8% en een positief rendement van ongeveer 2% komt neer op circa 84 miljard euro. Dat is geen afrondingsverschil, dat is een bedrag waar je even stil van wordt.
Hoe kan dat eigenlijk?
De verklaring lijkt vooral te liggen in de obligatieportefeuilles en in de afdekkingsstrategieën die pensioenfondsen gebruiken. Die strategieën zijn bedoeld om risico’s te beperken, zeker in de aanloop naar het nieuwe pensioenstelsel. Maar risico’s afdekken kost geld. En soms remt het juist het rendement op het moment dat je als deelnemer hoopt dat je pensioenvermogen groeit.
Daarmee is niet gezegd dat pensioenfondsen slecht werk doen. Pensioenfondsen hebben een belangrijke functie en voor veel Nederlanders vormen zij de basis van hun inkomen voor later. Maar het roept wel een ongemakkelijke vraag op. Als je iedere maand verplicht premie betaalt, hoeveel invloed heb je dan eigenlijk op wat er met je geld gebeurt? à Het eerlijke antwoord is: weinig tot niets.
Je betaalt mee, je moet wel! Je werkgever betaalt mee, ook dat is verplicht gesteld door de pensioenwet. Maar de manier waarop het vermogen wordt belegd, hoe risico’s worden afgedekt en welke keuzes er worden gemaakt, ligt grotendeels buiten je eigen invloed. Je mag hopen dat het goed gaat, maar je zit niet zelf aan het stuur. En dat voelt gek. Zeker als het gaat om je eigen toekomst.
Pensioen is uw latere inkomen, wat levert het mij straks op?
Wij merken in gesprekken met cliënten dat pensioen vaak pas echt gaat leven als het concreet wordt. Niet als het gaat over pensioenfondsen, dekkingsgraden of stelselwijzigingen, maar als de vraag wordt: kan ik eerder stoppen met werken? Kan ik straks mijn levensstijl behouden? Heb ik voldoende inkomen als mijn werkzame leven verandert? En hoeveel vrijheid heb ik onderweg?
Dan gaat pensioen niet meer over regels voor een groep mensen, maar over keuzes in het belang van jezelf. En precies daar wordt de lijfrente interessant.
Een lijfrente is namelijk óók een manier om vermogen voor later op te bouwen. De inleg kan, binnen de wettelijke grenzen van jaarruimte en reserveringsruimte, aftrekbaar zijn in box 1. Het opgebouwde vermogen telt niet mee in box 3. Daarmee lijkt de fiscale behandeling op die van pensioenopbouw.
Maar er is één groot verschil.
Het geld wordt overgemaakt naar een rekening op je eigen naam. Niet naar een groot pensioenfonds waar je nauwelijks invloed hebt. Niet naar een collectieve pot waar je vooral deelnemer bent. Maar naar je eigen lijfrenterekening, met een beleggingsinvulling die past bij jouw doel, jouw horizon en risicobereidheid. Dat geeft overzicht… en rust.
De opluchting: er is dus wél iets te kiezen
Voor veel mensen voelt pensioen als iets wat hen overkomt. De werkgever regelt het, het pensioenfonds belegt het en ergens later komt er een uitkering. Maar met een lijfrente komt er een tweede route naast te staan. Een route waarbij je meer grip hebt op de opbouw van je eigen pensioenvermogen (op basis van lijfrente). Voor ondernemers en werknemers die zelf geen pensioen opbouwen. Ook zij zijn aangewezen of hun eigen initiatief en dat kan binnen de lijfrente!
Je bepaalt zelf of je wilt inleggen. Je bepaalt hoeveel je wilt inleggen, binnen de fiscale ruimte. Je bepaalt of je dit ieder jaar opnieuw bekijkt. Je bepaalt samen met ons welke beleggingsstrategie past bij wat je later nodig hebt. Dat maakt de lijfrente geen technisch fiscaal product, maar een vorm van persoonlijke pensioenplanning. Binnen Vermogensbeheer Friesland beleggen wij ook voor lijfrentes. Onze neutrale lijfrente beleggingsportefeuille behaalde in 2025 een netto rendement van 4,73%. De offensieve lijfrenteportefeuille behaalde zelfs een netto rendement van 10,08%. Natuurlijk biedt rendement uit het verleden geen garantie voor de toekomst. Maar het laat wel zien dat de manier waarop vermogen wordt belegd ertoe doet. Pensioenopbouw gaat niet alleen over fiscale aftrek. Het gaat over de vraag hoe je geld aan het werk wordt gezet.
Misschien is dit het moment om pensioen weer persoonlijk te maken
Het nieuws over de daling van het vermogen van Nederlandse pensioenfondsen laat vooral zien dat pensioen geen vanzelfsprekendheid is. Ook grote pensioenfondsen zijn afhankelijk van markten, renteontwikkelingen, regelgeving en beleggingskeuzes. Dat betekent niet dat je je pensioenfonds de rug moet toekeren, dat kan overigens ook niet. Maar het betekent wel dat je mag kijken naar wat je zelf aanvullend kunt doen. De lijfrente is daarbij vaak veel interessanter dan mensen denken. Niet omdat het ingewikkeld is, maar juist omdat het overzicht geeft.
Wilt je weten of een beleggingslijfrente past bij jouw situatie? Dan kijken wij graag met je mee. Niet vanuit één product, maar vanuit jouw doel. Want uiteindelijk gaat pensioen niet over later. Het gaat over de keuzes die je vandaag maakt voor de vrijheid van morgen.
Bronnen en toelichting: de genoemde internationale cijfers zijn ontleend aan publicaties en berichtgeving over pensioenvermogens in 2025, waaronder de column “Cijfers tellen 1: pensioenfondsen” van Pieter Omtzigt. De genoemde rendementen van de neutrale en offensieve lijfrenteportefeuilles zijn netto rendementen van Vermogensbeheer Friesland over 2025. Rendementen uit het verleden bieden geen garantie voor de toekomst.